باز عطر خوب رشته خشكار، زولبيا و باميه از مغازه ها مشامم را نوازش داد، دم غروب است، همه در تكاپو هستند، عده اي در حال بستن مغازه ها، عده اي با سرعت در حال خريد و عده اي در انتظار تاكسي ... همه مي خواهند زودتر به خانه برسند... افطاري خوردن همه اعضاي خانواده در كنار هم فرصت غنيمتي است كه در كوران زندگي هرج و مرج شهري و در پس روزمرگي هاي غبار گرفته بار ديگر خانواده را با عطر زيباي مهر در كنار هم نشاند.

آستانه اشرفيه شهر كوچك آبادي گرفته از سپيدرود مثل همه شهرهاي ديگر ايران، ماه رمضان كه مي رسد نظم عجيبي مي گيرد، انگار ساعت كارها تنظيم شده تر از قبل شده اند، چهره شهر دگرگون شده، صداي نوازشگر اذان ظهر به تن رخوتناك شهر جان تازه اي مي بخشد، مساجد رونق گرفته اند... مردم شهر برنامه هاي خود را تغيير داده اند تا زمان اذان مغرب در كنار خانواده افطار كنند.

در آستانه مشاغل فصلي همواره رونق دارد، علاوه بر بازار دست فروشان كه با تغيير آب و هوا و محصولات كشاورزي و مناسبت ها تغيير چهره مي دهد، مغازه هاي شهر نيز همراه با نيازهاي مردم خدمات ارائه مي كنند و اين ماه مغازه ها رنگين تر شده اند حتي مغازه هايي مثل پوشاك و خواربار فروشي تبديل به محل تهيه رشته خشكار،‌ زولبيا، باميه و آش قلمكار شده اند.

ماه رمضان خوراكي هاي مخصوص خود را دارد، زولبيا، باميه، خرما، انواع نان هاي متنوع و شيريني محلي مخصوصي به نام رشته خشكار...

بسياري از قنادي ها و مغازه هاي معمولي در اين ماه به پخت اين خوراكي ها روي مي آورند. رشته خشكار نوعي شيريني است كه با رشته هاي تهيه شده از آرد، گردو و پسته تهيه مي شود.

نكته جالب ديگر كه در شهر در اين ماه مبارك مشهود است، صف هاي طويل سبزي فروشان است. مردم شهر در اين ماه براي تنوع در تغذيه خانواده چندين برابر گذشته به خريد انواع سبزي روي مي آورند و اين ازدحام در بعضي موارد موجب ايجاد بازار سياه و سوء استفاده از نياز مردم توسط سودجويان مي شود.قيمت سبزي نيز همراه با ساير اقلام مورد نياز مردم در اين ماه سير صعودي داشته است و اين در حالي است كه پس از مدت زمان طولاني انتظار درصف مردم، با جنسي كه مرغوبيت چنداني ندارد مواجه مي شوي!!!

اين مطلب در مورد بسياري از موارد مورد نياز از قبيل شير، لبنيات، گوشت قرمز و مرغ نيز ديده مي شود. البته دولت براي رفاع حال مردم در رمضان تسهيلات ويژه اي را در نظر گرفته است، با اين حال مردم از گراني و كمبود اقلام مورد نياز در اين ماه رضايت چنداني ندارند.

تنها در بازار نيست كه جنب و جوش ويژه اي راه افتاده است ... همه جاي شهر، مدارس و مغازه ها و كوچه خيابان رنگ و بوي ماه رمضان گرفته...

مساجد از يك هفته قبل از رمضان غبارروبي شده اند و براي رمضان به خصوص شب هاي احياء برنامه هاي ويژه اي دارند، بسياري از مردم نيز قبل از شروع ماه رمضان براي افطاري دادن در مساجد اعلام آمادگي دارند.

حرم آقا سيد جلال الدين كه به مركز شهر در همه سال رنگ مذهبي بخشيده در اين ماه حال و هواي زيبايي به خود گرفته ... آذين بندي هاي نيمه شعبان كم و بيش باقي مانده تا مبارك بودن ماه رمضان بيشتر به چشم آيد. هيئت امناي حرم براي راحتي زوار و روزه داران با توجه به ازدحام بيشتر بانوان براي نماز جماعت تغييرات محسوس و مفيدي در جايگاه زيارت بانوان و آقايان داده است.

برنامه هاي ورزشي مردم شهر هم تغيير كرده است و بيشتر آنها به بعد از افطار موكول شده... البته در شهر مذهبي آستانه به غير از ورزشكاران بسياري از مردم نيز گردش در شهر و ديد و بازديدها را بعد از افطار انجام مي دهند و برخلاف شب هاي ديگر شهر آستانه در اين ماه ديرتر خالي از جنب و جوش مي شود.

رستوران ها، كبابي ها و قهوه خانه ها هم علاوه بر تغيير در ساعت كاري كه از افطار آغاز شده و تا سحر ادامه مي يابد در نوع غذاها هم تغييراتي داده اند، آش قلمكار، حليم و كله پاچه جزء جدانشدني غذاهايي است كه به مشتريان ارائه مي شود.

بازار نذري دادن و خيرات و افطاري دادن هم كه حسابي داغ است، به خصوص به دليل بعد كم مسافت اقوام و دوستان فرصت خوبي به دست مي آورند تا علاوه بر تازه كردن ديدارها، از ثواب اطعام روزه داران هم برخوردار شوند.

تاكسي ها و نانوايي ها صلواتي را هم به ويژگي هاي ماه رمضان اضافه كنيد، گويا همه مردم مي خواهند از يك ماهي كه به مهماني پروردگار دعوت شده اند، حداكثر استفاده را ببرند، هر كس به نحوي تغيير كرده، يكي سيگار را كنار گذاشته، ديگري دروغ و غيبت را، يكي سر به زير شده، يكي با حجاب تر، آن يكي خوش خلق... يكي از معلم هاي صاحبدل شهر مي گويد:« اگز همه ماه ها رمضان بود، چقدر دنيا عوض مي شد، هر كس در اين ماه سعي مي كند حتي شده ذره اي خود را عوض كند، همين تلاش انسان ها را مي سازد »

در رمضان آستانه به غير از ميلاد مسعود امام مجتبي ( ع ) و شهادت امام علي ( ع )‌ مناسبت ديگري در چهاردهم ماه وجود دارد كه براي اهالي اهميت خاصي دارد. چهاردهم رمضان سالگرد شهادت آقا سيد جلال الدين اشرف است كه هر ساله مردم شهر با برگزاري مراسم عزاداري و افطاري آن را گرامي مي دارند.

از آنجايي كه مردم آستانه بركت زمين حاصلخيز شهرستان را از وجود مقدس برادر امام رضا ( ع )، آقا سيد جلال الدين اشرف، مي دانند و مرقد مطهر اين امامزاده نگيني است كه شهر گردا گرد آن به وجود آمده، مردم اهميت ويژه اي براي شهادت ايشان قائلند و به صورت خود جوش در خانه ها و مساجد مراسم سالگرد برگزار مي كنند.

شب هاي احياء در آستانه حال و هواي عجيبي دارد، گاهي اين شب ها به اندازه شب عاشورا در شهر غوغا برپاست اما اينبار به جاي راه اندازي هيئت، مردم به مساجد پناه مي برند، صداي مناجات و لابه متضرعانه شب زنده داران در فضاي شهر مي پيچد، آنقدر تعداد مراسم ها زياد است و برنامه ها و ادعيه در اين شب ها متنوعند كه گاه حيران مي ماني كداميك را انتخاب كني كه بيشتر به اوج برسي!!!

در آخر رمضان هم كه عيد فطر و نماز شكر گزاري و جشن همگاني پيروزي بر نفس كه با حلاوت صبحانه خانوادگي پس از يك ماه خودداري ، كامل مي شود.

مثل همه نقاط اسلامي دنيا رمضان در آستانه هم تحولي است یک ماهه كه در هياهوي و هجوم تكنولوژي و تبليغات مخرب و گرفتاري آدم ها به روزمرگي، خانه تكاني مفيدي است كه يادمان بيايد، كه قديمي تر يادمان بياورند، كه مناجات هاي سحر و افطاري يادمان بياورند كه ...؛ چقدر زيباست تكاپو، تحول، رهايي از قيد و بند نفس و پرداختن به جسم ... و گرچه بسياري از آداب و سنن قديمي از بين رفته، اما حس و بوي خوب مهماني خدا در شهر مذهبي آستانه هنوز ملموستر از شهرهاي بزرگ است و هنوز در غوغاي سرب و ماشين نفس مي كشد و انوار نوراني وصل عاشقانه معبودان هنوز از خانه هاي شهر ديده مي شود.

سمانه کارگر  گزارشگر سایت آستانه اشرفیه